Djivêye des foroms di Berdelaedjes Berdelaedjes
Forom di berdelaedjes e walon, so tot l' minme ké sudjet
 
 FAQFAQ   CweriCweri   Djivêye des mimbesDjivêye des mimbes   Groupes d' uzeusGroupes d' uzeus   Si fé mimbeSi fé mimbe 
 ProfilProfil   Lére les messaedjes privésLére les messaedjes privés   S' elodjîS' elodjî 

Tecses des zapatisses di l' EZLN
Potchî al pådje Di dvant  1, 2, 3  Shuvant
 
Sicrire on novea sudjet   Responde å sudjet    Djivêye des foroms di Berdelaedjes -> Berdelaedjes
Vey sudjet di dvant :: Vey sudjet shuvant  
Oteur Messaedje
Pablo Saratxaga
Site Admin


Date d' arivêye: 2005-07-01
Messaedjes: 1012
Eplaeçmint: Oûpêye

MessaedjeDate: lon 04 djl, 2005 21:17:42    Sudjet: Responde tot citant

Cisse chal a stî scriîte on djoû après les deus ôtes (k' espliként pocwè l' rodje abranle, et ki l' EZLN eseut foirt)

C' est nén ene lete d' årvey, mins ça l' pout esse, a l' asulon do lijheu...

(modêye oridjinnåle e castiyan)

----

Årmêye zapatisse di liberåcion nåcionåle.
Mecsike.

21 d' djun 2005.

Al societé civile nåcionåle ey eternåcionåle:

Nosse dame, monsieu, djonnea, djonnete, valet, båshele:

Cichal c' est nén ene lete d' adieu. Pa côps i shonnreut k' oyi, ki c' est èn adieu. Mins neni. C' est ene lete d' esplicaedje. Bon, c' est çou k' on sayrè d' fé. Normålmint, çoula dvreut vni dons on comuniké, mins on tchoezi cisse cogne ci paski, po on bén ou po on må, cwand on vs a cåzé on l' a cåzu tofer fwait di cisse manire ci, pus intime.

Nozôtes nos estans les omes, femes, efants et viyès djins d' l' Årmêye Zapatisse di Liberåcion Nåcionåle (EZLN). Motoit k' vos vs sovnoz d' nozôtes, nos ns avéns solevé avou l' fizik li prumî d' djanvî d' 1994 eyet, dispoy adon, on-z a continouwé nosse guere siconte del roviance eyet rezisté li guere d' esterminåcion ki les diferins govienmints ont fwait, sins reyussi, siconte di nozôtes. Nos vicans dins l' dierinne coine di ç' payis ki s' lome li Mecsike. Dins cisse coine ki s' lome "Peupes Indyins". Awè, insi, e plurial. Paski, po des råjhons k' on n' denrè nén chal, dins cisse coine ci on eploye li plurial po ttafwait: nos sofrixhans, nos morans, nos lûtans, nos rezistans.

Bon, insi come vos l' savoz bén, i s' fwait ki, dispoy cist åmatén do cmince di 1994, nos avans dediyî, d' aprume avou l' feu et poy avou les mots, noss lûte, nos efoirts, nosse vicaedje eyet nosse mort, seulmint po les peupes indyins do Mecsike, al ricnoxhance di leus droets et leu culteure. C' esteut lodjike, les zapatisses nos estans cåzu tertos indidjinnes. Indidjinnes mayas, po-z esse pus precis. Mins nén seulmint, les indidjinnes di ç' payis ci, mågré k' il ont stî al båze des pus grands candjmints di cisse Nåcion, continouwèt d' esse li secteu sociå l' pus ataké eyet esplweté. S' i gn a bén des djins avou ki les gueres militåres, eyet les gueres metowes come "politikes", di hapaedje, di concwesse, di spotchaedje, di mårdjinalijhaedje, d' ignorance, s' ont-st ataké araedjmint, c' est avou les indidjinnes. Li guere siconte di nozôtes a stî si telmint foite ey araedjeye ki s' a divnou on spot d' dire ki les indidjinnes n' ont ki deus manire di vni foû d' leu condicion d' pôvristé, s' il arestént d' esse des indidjinnes... ou cwand k' i morèt.
Nozôtes on s' a batou po n' nén mori et po n' nén arester d' esse çou k' nos estans, des indidjinnes. On s' a batou po, evike eyet indidjinnes, esse ene pårteye di cisse Nåcion ki s' a basti so nos spales; ki nos nd avans stî ses pîs (cåzu tofer dischås) avou ki elle a roté dins ses moumints les pus decizifs; ki nos nd avans stî les bresses et les mwins k' ont fwait dner ses fruts al tere, et k' ont basti des grandès construccions, des edifices, des eglijhes et des palås ki sont l' firté des cis k' ont totafwait; ene Nåcion ki, avou les mots, li rwåd eyet l' manire, dj' ô bén, li tuzance, nos nd estas l' raecene.

Nos plovans so do ddja moyî? Motoit k' c' est paski nos estans e moes d' djun, li shijhinme di l' anêye. Bon, nos vléns seulmint mostrer ki l' comince di noss solevmint ci n' esteut nén seulmint on "Nos estans chal", boerlé a l' oraye d' ene Nåcion sourdåde eyet moyale cåze di l' otoritårisse ki vént di dzeur. Ci fourit eto on "Vola çou k' nos estans et ki nos continouwrans d' esse... mins asteure avou del dignité, avou del democraceye, avou del djustice, avou del liberté". Vos l' savoz bén, inte des ôtès, paski vos nos avîz aconcoisté dispoy adon.

Målureuzmint, dispoy di pus d' 7 anêyes ki nos boutans so cisse voye, e moes d' avri 2001, les politikîs di tos les pårtis politikes (copurade les cis do PRI, PAN eyet PRD) eyet les cis ki s' lomèt zelminmes "troes pouvwers di l' Union" (dj' ô bén, li prezidince, li congrès eyet les djudjes) ont fwait ene aloyance po noyî åzès peupes indyins do Mecsike li ricnoxhance constitucionele di leus droets et leu culteure. Eyet i l' ont fwait sins tni conte do grand movmint nåcionå ey eternåcionå k' a-st askepyî et crexhou avou cisse såme la. Li grande madjorité, medias di comunicåcion avou, estént d' acoird k' i faleut rpayî cisse desse co po payî. Mins po les politikîs ça n' les interesse né çou ki n' les permete nén di wangnî sacwantès çanses, eyet il ont rfuzé l' minme propôzaedje di lwè k' il avént aprouvé kékès anêyes divant, cwand ont stî sinés les Acoirds di San Andrés eyet l' Cocopa a fwait on propôzaedje di candjmint del constitucion. I l' avént fwait adon pask' il avént pinsé ki, cwand l' tins pasrè, on roveyrè tertos. Et motoit bén k' end a bråmint k' ont rovyî, mins nén nozôtes. Nozôtes on-z a del memwere eyet les cis a rovyî ci fourit zels: li PRI, li PAN, li PRD, li prezidince del republike, les deputés et senateus, et les djudjes del Cour Suprinme del Nåcion. Si les peupes indyins continouwèt co enute dins l' cåve di cisse Nåcion eyet sofrixhant do minme raecisse k' i gn a 500 ans, c' est cåze di zels. Çoula n' a nole importance çou k' i pôront bén dire asteure k' i s' preparèt po les vôtaedjes (dj' ô bén, po-z aveur des plaeces ki lzes vont dnere des wangnes): i n' vont rén fé pol bén del madjorité des djins eyet i n' vont rén schoûter d' ôte ki l' årdjint.

S' i gn a bén ene sacwè ki nozôtes les zapatisses end estans firs, c' est d' fé oneur al parole, al parol oniesses eyet ki n' si disdit nén. Tot ç' tins nos vos avans dit ki nos lûtans po les peupes indyins do Mecsike. Et c' est çou k' nos avans fwait. On vs a dit ki nos sayréns l' voye do dialogue eyet do negociaedje po-z ariver a nos demandes. Nos vs avans dit ki nos fréns nos efoirts dins l' lûte pacifike. Nos vs avans dit ki nos nos concinterréns dins l' lûte indidjinne. Et c' est insi k' on-z a fwait. On n' vos a nén trompé.

Tote l' aidance ki vos avoz si djenereuzmint apoirté po cisse nôbe cåze eyet åd triviè d' ces moyéns la, a stî po çoula, et po rén d' ôte. Nos n' avans rén eployî po ene sacwè d' ôte. Totes les aidances et les aspoyaedjes umanitaires ki nos avans rçuvou di tot l' Mecsike et del Daegn etire, ont stî eployîs seulmint po rinde meyeuses les condicions d' vicaedje des cominåltés indidjinnes zapatisses eyet po des iniciatives pacifikes pol ricnoxhance des droets et del culteure indidjinnes. Rén di çou k' a stî rçuvou n' a stî eployî po-z atchter des åres ni tot l' minme kén éndjin d' guere. Nén seulmint paski nos nd avéns nén mezåjhe (l' EZLN wåde intake tote si capacité militåre dispoy 1994), mins, copurade, paski ça n' åreut nén stî oniesse di vos dire ki voste aidance c' esteut po ene sacwè et poy l' eployî po ene ôte. Nén ene çanse di l' aspoyaedje riçuvou pol påye avou djustice et dignité n' a stî eployî pol guere. Po fé l' guere nos n' avéns nén yeu mezåjhe d' aspoyaedjes. Pol påye oyi.

Bén seur ki nos avans eployî nosse parolo po nos referer (et dins sacwants cas po manifester nosse solidarité) a ds ôtès lûtes å Mecsike eyet ôte pårt sol Daegn, mins c' est tot. Et pus d' on côp, tot sepant ki nos poléns fé did pus, nos ns avans dvou rastrinde, paski nosse promesse, como nos l' avéns dit, c' esteut d' bouter seulmint po, eyet avou, les indidjinnes.

Çoula n' a nén stî åjhey. Vos sovnoz vs del måtche des 1.111? do consultaedje des 5.000 e 1999? del måtche del Coleur del Tere e 2001? Bon, imådjinez vs çou k' nos avans sinti cwand on-z a veyou eyet schoûté les indjustices eyet les coleres ki nos rascontréns avou les cinsîs, ovrîs, studiants, professus, eployîs, omosecsuels et lesbyinnes, djonnes, femes, vilès djins, efants. Imådjinez çou k' nosse cour rissinteut.

Nos avans rascontré ene doleur, ene raedje, ene indignåcion ki nos cnoxhéns ddja pask' el aveut stî, et k' elle est co, li nosse. Mins adon, nos l' avans rascontré e l' ôte. Et nos avans schoûté ki l' "nozôtes" ki nos animéve si voleut fé pus grand, si fé pus colectif, pus nåcionå. Mins nerén, on-z aveut dit k' seulmint po çou k' est indidjinne et nos dvéns shure nosse parole. Dj' a les pinses ki c' est cåze di nosse môde d' esse, dj' ô bén ki nos morrans pus voltî ki d' trayi nosse parole.

Asteure nos fjhans on consultaedje di nosse cour po vey si on va dire eyet fé ene ôte sacwè. Si l' madjorité dit k' oyi, insi nos frans tot çou k' est possibe po l' fé. Totafwait, disk' a mori s' i fåt. On n' vout nén fé do dramatike. On l' dit seulmint po k' ça soeye bén clair disk' a wice k' on-z est presse a-z aler. Dj' ô bén, nén "disk' a-z aveur ene plaece, des cwårs, ene promesse, ene candidateure".

Motoit k' sacwants d' vozôtes si rmimbront ki, i gn a shijh moes, on-z a cmincî avou çoula di k' "i manke çou k' i manke". Et bén, insi, come d' efet, l' eure a-st arivé di decider si on s' va mete a roter po trover çoula k' i manke. Neni, nén trover, construre. Oyi, construre "ene ôte sacwè".

Dins sacwants des comunikés des djoûs di dvant, nos vs avans informé k' on-z a cmincî on consultaedje etur nozôtes. Bénrade on-z årè les rzultats eyet on vs els frè cnoxhe. So ç' tins la, bén on ndè profite po vos scrire cisse lete chal. A vos on vs a todi cåzé avou sincerité, ossu ås cis ki sont nosse cour eyet nosse wårdeu, nosse Votan Zapata, les cominåltés zapatisses, nosse comandmint colectif.

Ça serè on decidaedje målåjhey et deur a fé, come d' efet a stî målåjheye et deure nosse vicåreye eyet nosse lûte. So ces cwatre ans nos avans preparé les condicions po prezinter a nos peupes des ouxhs et des finiesses, po on côp l' moumint vnou, k' il åyénxhe tos les elemints po tchoezi pa ké finiesse riwaitî eyet kén ouxh drovi. C' est insi k' on fwait a nosse môde. Dj' ô bén ki l' direccion di l' EZLN ni moenne nén, purade ele cwire des tchmins, des pas, del kipagneye, ene voye, on ritme, ene destinåcion. Sacwants. Ey adon on prezinte åzès peupes ces tchmins eyet on corwaite avou zels çou k' i s' passe si on shût l' onk ou l' ôte tchimin. Paski, d' après l' tchimin k' ont tchoezi d' roter, i gn a des sacwès ki sront bounes, et des sacwès ki sront måles. Dj' ô bén, k' i n' a pont d' tchimin avou seulmint k' des bounès sacwès. Adon zeles, les cominåltés zapatisses, ele dijhèt leu tuza eyet ele decidèt, après nd aveur discuté, eyet al madjorité, pa ké costé k' on va tertos. Ey adon, insi, on dene les ôres, ey adon, insi, li direccion d' l' EZLN doet adjinçner l' ovraedje ou preparer çou k' i fåt po roter so ç' tchimin la. Bén seur ki l' direccion zapatisse ni louke nén seulmint d' après çou k' i lyi shonne a leye, mins k' ele doet esse aclapêye avou les peupes, eyet djonde leus cours eyet divni, come on direut, li minme sacwè k' zels. Adon ele si fwait l' riwaita di nozôtes tertos, li schoûta di nozôtes tertos, li tuza di nozôtes tertos, li cour di nozôtes tertos. Mins k' est çki s' pasreut si, po tot l' minme kéne råjhon, li direccion zapatisse ni rwaitreut, ni schoûtreut, ni tuzreut, ni sintreut nén come nozôtes tertos. Ou k' ele ni voereut nén sacwants bokers ou k' ele oyreut ene ôte sacwè ou k' ele tuzreut ou sintreur des ôtes tuzaedjes. Bon, insi don, c' est po çoula k' on fwait on consultaedje da tertos, po çoula k' on dmande a tertos, po çoula k' i fåt l' acoird da tertos. Si l' madjorité dit k' neni, insi don l' direccion a fwait berwete eyet ele doet cweri èn ôte côp, eyet èn ôte côp si prezinter pa dvant les peupes po propôzer eyet insi disk' a tant ki, colectivmint, on-z arive a on decidaedje. Dj' ô bén ki chal c' est les peupes ki cmande.

Asteure, li colectif ki nos estans va prinde ene decizion. On peze les ca et les ma. On fwait bén les conte, di çou ki s' piede, et di çou ki s' wangne. Eyet, tot voeyant ki c' est nén rén çou k' on mete e djeu, on decidrè si ça våt les poennes.

Motoit, dins l' balance di sacwantès djins, ça pezreut bråmint, l' çou k' on-z a wangnî disk' asteure. Motoit, dins l' balanze d' ôtès djins, ça pezreut di pus l' indignåcion eyet l' honte k' on-z a di vey nos teres eyet nos cirs distrûts pal biesse rapiasté do Pouvwer. Dins tos les cas, no ns polans nén dmorer a n' rén fé, a rwaitî sins bodjî kimint k' ene binde di hapeus d' boûsses råye foû d' nosse Patreye tot çou ki l' fijheut et ki l' fijheut da tertos: li dignité.

Bon, ça fwait ddja trop d' tours et catours. Nozôtes on vos scrît ç' côp chal, motoit pol dierin côp, po vos rinde vosse parole d' aspoyaedje compromis. Ci n' est nén pô d' tchoi çou k' nos avans reyussi dins l' lûte indidjinne, eyet çoula a stî, on l' a sifwaitmint dit e publik tot come e privé, gråces a voste aidance. On pinse ki vos vs poloz bén recrester, sins nd esse honteus, di totes les bounès sacwès ki, avou vos, nos avans constrûts disk' asteure les zapatisses. Eyet sepez bén ki çoula a stî èn oneur, ki nos n' meriténs surmint nén, ki des djins come vos åyexhe roté adlé nozôtes.

Asteure nos alans decider si nos fjhans ôte tchoi eyet l' rizultat on l' rindrè publik å moumint vnou. Nos metans bén clair do côp, po mete fén a totes les speculåcions, ki ciste "ôte sacwè" n' implike nole accion militåre ofinsive di nosse pårt. Nos n' estans nén, po nosse pårt, ki fjhans des plans ni fjhant on conzultaedje po rataker les combats ofinsifs. Dispoy fevrî-måss di 1994, tot nosse dispozitif militåre a stî, ey est co, definsif. Li govienmint divreut dire si, po s' pårt, i gn a des preparatifs di guere ofinsive, ki ça soeye des foices federåles ou d' ses paramilitaires. Eyet l' PRI et l' PRD divrént dire s' i fjhèt des plans po nos ataker avou les paramilitaires k' i ndè sont mambor å Tchiapas.

Si c' est l' decidaedje del madjorité zapatisse, les cis ki nos ont aspoyî disk' asteure dins l' lûte escluzivmint indidjinne pôrént, sins poennes et sins nou rgret, si distaetchî di cisse "ôte sacwè" la, ki l' Comandant Tacho a fwait referince el plaece di Sant Cristóbal de Las Casas e moes d' djanvî 2003, i gn a d' çoula deus ans et dmey. Eco pus, i gn a-st on comuniké ki, did ci a la, establixh ci distaetchaedje la, et ki pout esse prezinté a ene dimande d' ovraedje, curiculum vitae, rapoûlaedje dins on cåbaret, såle di redaccion, tåve ronde, håynaedje, forom, sinne, coviete di live, pînote, coloke, pré-candidateure, live di rmoirds ou colone di gazete, et ki, di pus, a l' advintaedje di poleur esse mostré, come prouve a distchedke, divant tot l' minme ké tribunå (èn fåt nén rire, i gn a-st on precedint: e 1994, a des indidjinnes k' ont stî arestés på måva govienmint -- et ki n' estént nén zapatisses -- li djudje les a leyî ndaler, dinant validité d' ene lete do CCRI-CG ki distaetchive ces djins di çou k' aveut stî fwait pa l' EZLN. Dj' ô bén ki, come les noerès cotes dijhèt, "i gn a-st on precedint djuridike").

Mins les cis ki trovrént dins leu cour èn eco, minme k' i soeye pitit, di nosse novele parole et ki s' sintrént houkîs på novea tchmin, li pas, li ritme, li cpagneye eyet l' destineye ki nos årans tchoezi, motoit k' i decidrént di ranovler leu-z aspoyaedjes (ou co pårticiper directumint)... tot sepant ki ça serè "ôte tchoi". Insi, sins trompreyes, sins dobes sinses, sins ipocreceyes, sins mintes.

Nos rmercians les femes. Totes les båsheles, djonnetes, damjheles, dames et viyès femes (et les cenes k' ont candjî d' onk a l' ôte di ces calindrîs so ces 12 ans passés) ki nos ont-st aspoyî, aconcoisté eyet, pus d' on côp, ont fwait da sinne nos doleurs et nos pas. A totes les cenes, mecsikinnes ou d' ôtes payis, ki nos ont-st aspoyî eyet roter avou nozôtes. Dins tot çou k' nos avans fwait, vos avoz stî l' grande madjorité. Motoit paski nos pårtaedjans avou vos, mins tchaeke a s' môde et a s' plaece, li discriminåcion, li mespri... eyet l' moirt.

Nos rmercians l' movmint indidjinne nåcionå, li ci ki n' s' a nén vindou po des plaeces å govienmint, po des paymints d' voyaedjes, po des flatreyes ki les mwaisses cataloguèt come "po les indidjinnes et po les biesses". Li ci k' a schoûté nosse parole et ns a dné l' sinne. Li ci ki nos a drovou l' cour, dj' ô bén, si måjhone. Li ci k' a rezisté eyet rezisté co avou dignité, levant vén hôt l' coleur des cis k' estants del tere.

Nos rmercians les djonnes do Mecsike et del Daegn. Les cis k' estént efants, båsheles et valets, djonneas ou djonnetes, e ç' 94 la eyet ki, nôbes, ont crexhou sins rsaetchî houte li rwåd eyet l' schoûta. Les cis k' ont-st arivé al djonnesse ou ki, mågré les foyes råyeyes do calindrî, î ont dmoré tot stindant l' mwin di leu rebelion al morete mwin da nosse. Les cis k' ont tchoezi di vni pårtaedjî po des djoûs, des samwinnes, des moes, des ans, nosse digne pôvristé, nosse lûte, nost espwer eyet nosse tiestou compromis.

Nos rmercians les omosecsuels, lesbyinnes, transecsuels, transdjinres eyet les "tchaeke-a-s'-môde". Les cis k' ont pårtaedjî avou nozôtes leu lûte po pus di respet al diferince, tot sepant k' ele n' est nén on dfåt a catchî. Les cis k' ont mostré ki l' coraedje n' a rén a vey avou l' testosterone eyet ki, côp après côp, nos ont dné sacwantes des pus belès lçons di dignité eyet d' nôblesse ki nos åyans rçuvou.

Nos rmecians les intelectuwels, årtisses eyet sincieus, do Mecsike eyet d' ôte pårt, ki nos ont-st aspoyî dins l' lûte po les indidjinnes. I gn a pô d' movmints ou d' organizåcions ki s' polèt vanter d' aveur yeu l' aspyaedje (tofer critike, eyet nos vs è rmercians) di tant d' intelidjince, sûtisté eyet creyativité. Vozôtes li savoz ddja bén ki nos vos schoûtans tofer avou respet eyet atincion, minme cwand on n' a nén les minmes ponts d' vuwe, eyet k' ene miete del loumire ki vos fjhoz nos a-st aidî a loumer l' sipexheur di nos tchmins.

Nos rmercians les travayeus et travayeuses oniesses del presse et des medias decints k' ont mostré, di manire vraiye eyet al Daegn etire, çou k' i rwaitént et çou k' i schoûtént, eyet ki respectént, sins tchaspougnî, li vwès eyet l' voye da nosse. Riçujhoz nosse solidarité dins ces deurs moumints ki passe vosse profession, la k' vos riskez vos veyes, vos estoz atakés eyet, come nozôtes, vos n' trovez nén l' djustice.

Et po k' i n' manke nolu, nos rmercians e djenerå a ttafwaitmint tertos et tertotes ki, oniesmint et sincermint, nos ont aspoyî.

Dj' a dit, å cmince di cisse lete ci, ki ça n' esteut nén èn adieu. Bon, i s' fwait ki po des djins k' i gn a ça l' va esse. Mins nerén, po ds ôtes ça va esse çou k' c' est vormint, dj' ô bén, ene promesse...

Pask' on cmince dedja a vey çou k' i manke...

I va. Salut eyet, di cour a cour, gråces po tot.
Å no di tertos et tertotes les zapatisse di l' EZLN.
Des montinnes do sudess mecsikin.

Mecsike, e shijhinme moes d' l' anêye 2005

Dizo-cmandant insurdjint Marcos.

PS: Oyi, on voet bén ki nos n' estén nén tuzant a djouwer fotbale. Bon, nén seulmint. Pask' on djoû on djouwrè siconte di l' Internazionale de Milano. Nozôtes, oudonbén çou k' i dmorrè d' nozôtes.
Rivni al copete
Vey li profil di l' uzeu Evoyî on messaedje privé Evoyî èn emile Viziter l' waibe di l' uzeu Jabber
Pablo Saratxaga
Site Admin


Date d' arivêye: 2005-07-01
Messaedjes: 1012
Eplaeçmint: Oûpêye

MessaedjeDate: mie 06 djl, 2005 22:24:46    Sudjet: Responde tot citant

5 djoûs après l' lete a l' opinion publike, ci fourit ç' comuniké ci, po dire k' on s' aveut metou d' acoird, et k' on dirè d' acoird so cwè dins les djoûs ki shuvrént:

(li tecse e castiyan)

----

Comuniké do comité clandestin revolucionåre indidjinne-comandance djeneråle di l' årmêye zapatisse di liberåcion nåcionåle (CCRI-CG)

Mecsike
26 di djun 2005.

Å peupe do Mecsike:
Åzès peupes del Daegn:

Prumirmint.- Li CCRI-CG di l' EZLN informêye k' il a fini d' consulter les dijhinnes di meyes di båzes d' aspoyaedje. Etur les djoûs do 20 å 26 di djun ont stî fwaits des rapoûlaedjes eyet des assimblêyes dins pus d' meye cominåltés indidjinnes dins l' boket nonne-levantrece di l' Estat mecsikin di Tchiapas.

Deujhinmint.- Dins ces assimblêyes la ont pårticipé seulment des omes et des femes, 100% indidjinnes eyet 100% mecsikins, grandès djins, båzes d' aspoyaedje di l' EZLN; il ont schoûté les rapoirts del direccion zapatisse, insi come l' analijhe del situwåcion nåcionåle eyet li propôzaedje d' on novea pas dins l' lûte.

Troejhinmint.- Après aveur corwaitî eyet discuté les advintaedjes eyet les dizadvintaedjes, les dandjîs et les risses, tertos et tertotes ont dit l' sinne, avou on vôtaedje individuwel eyet libe, åd fwait do propôzaedje.

Cwatrinmint.- Como rizultat nos avans ki pus di 98% a-st asprouvé l' novea pas, eyet moens d' 2% a decidé di n' nén aspoyî l' propôzaedje.

Cénkinmint.- Di cisse manire la, avou l' asprouvaedje eyet l' sotén del grande madjorité di ses mimbes, l' EZLN va cmincî ene novele iniciative politike di caractere nåcionå eyet eternåcionå.

Shijhinmint.- Po fé cnoxhe çou k' a stî corwaitî eyet discuté dvintrinnmint, eyet co espliker eyet fé on houcaedje po s' radjonde al novele iniciative k' a stî asprouvêye, li CCRI-CG di l' EZLN rindrè publiks, dins les djoûs ki vnèt, ene shûte di tecsses ki vont esse çou k' nos lomrans li "shijhinme declaråcion del djungue lacandone".

Democraceye!
Liberté!
Djustice!

Des montinnes do sudess mecsikin.

Pol comité clandestin revolucionåre indidjinne-comandance djeneråle di l' årmêye zapatisse di liberåcion nåcionåle.

Dizo-cmandant insurdjint Marcos.
Mecsike, e shijhinme moes d' l' anêye 2005
Rivni al copete
Vey li profil di l' uzeu Evoyî on messaedje privé Evoyî èn emile Viziter l' waibe di l' uzeu Jabber
mineudaredje



Date d' arivêye: 2005-07-02
Messaedjes: 37
Eplaeçmint: Panama

MessaedjeDate: vén 08 djl, 2005 4:52:17    Sudjet: Responde tot citant

Mais d'acwerd so kwe? C'est li kwesse... Confused:


E Marco, pokwe si fet-i appeler "Sub" commandante? Pokwe "sub"?
Rivni al copete
Vey li profil di l' uzeu Evoyî on messaedje privé Viziter l' waibe di l' uzeu
Pablo Saratxaga
Site Admin


Date d' arivêye: 2005-07-01
Messaedjes: 1012
Eplaeçmint: Oûpêye

MessaedjeDate: vén 08 djl, 2005 19:15:15    Sudjet: Responde tot citant

Vola l' prumî boket del 6inme declaråcion del djungue lacandone;
ça n' dit nén co çou k' i contèt fé; mins ça dene li contecse,
come c' est ene declaråcion pol Daegn etire, il esplikèt,
d' aprume, kî çk' i sont, did wice k' i vnèt, pocwè çk' il ont
fwait çou k' il on fwait disk' asteure.

Et i vs leyèt bén tuzer a çoula tot ratindant l' boket
shuvant.

Vos n' savoz nén co çou k' il ont stî d' acoird a 98%
å cint po decider, mins ça vénrè :)

(li tecse e castiyan)

-----
Årmêye zapatisse di liberåcion nåcionåle.
Mecsike.

SHIJHINME DECLARÅCION DEL DJUNGUE LACANDONE

Cichal c' est nosse parole tote simpe ki saye d' ariver å cour des ptitès djins et des djins simpes come nozôtes, mins ossu, come nozôtes avou, dignes eyet rebeles. Cichal c' est nosse parole tote simpe po raconter çou k' a stî nosse rotaedje eyet wice ki nos estans asteure, po-z espliker kimint ki nos voeyans l' Daegn eyet nosse payis, po dire çou k' nos pinsans fé et kimint k' nos l' pinsans fé, eyet po priyî des ôtès djins po k' i s' rotexhe avou nozôtes dins ene sacwè d' foirt grand ki s' lome Mecsike eyet ene sacwè d' co pus grand ki s' lome li Daegn. Cichal c' est nosse parole tote simpe po dire a tos les cours ki sont-st oniesses et nôbes, di çou k' nos volans å Mecsike eyet sol Daegn. Cichal c' est nosse parole tote simpe, paski c' est noste idêye di houkî les cis k' sont come nozôtes eyet nos mete eshonne avou zels, dins totes les plaeces wice k' i vikèt et k' i lûtèt.

I.- DI ÇOU K' NOS ESTANS.

Nozôtes nos estans les zapatisses di l' EZLN, mins on nos lome eto "neyo zapatisses". Bon, insi nozôtes les zapatisses di l' EZLN nos ns avans levé l' fizik al mwin e moes d' djanvî 1994 paski nos avéns veyou ki ça n' poleut pus durer di tant d' metchanstés fwaites pa les mwaisses, ki n' fijhèt k' nos umilier, nos haper çou k' est da nosse, nos mete el prijhon et nos touwer, eyet nolu ki n' fwait ou ki n' dit rén. Po çoula nos avans dit k' "¡Ya Basta!" (ça sufixh!), dj' ô bén ki nos n' alans pus permete k' on nos mete moens k' des biesses et k' on nos traite co pé k' des biesses. Ey adon, on-z a dit eto ki nos vlans l' democraceye, li liberté eyet l' djustice po tos les Mecsikins, minme si nos ns avans purade concintré dins les peupes indyins. Pask' i s' fwait ki nozôtes di l' EZLN nos estans cåzu tertos des peurs indidjinnes did ci do Tchiapas, mins nos n' volans nén lûter seulmint pol bén da nozôtes ou seulmint pol bén dås indidjinnes do Tchiapas, ou seulmint po les peupes indyins do Mecsike, mins k' nos volans lûter avou totes les ptitès djins et djins simpes come nozôtes et k' ont des grands mezåjhes eyet ki sofrixhèt d' l' espwetaedje eyet les hapaedjes des ritches eyet d' leus måvas govienmint chal e nosse Mecsike eyet dins ds ôtes payis del Daegn.

Ey adon, nosse pitite istwere c' est k' on nd a yeu nosse sô di l' espwetaedje ki les grands nos fjhèt ey adon on s' a-st organizé po nos disfinde eyet po lûter pol djustice. Å cmince nos n' estans nén bråmint, seulmint nos cwantes eyet nos berôlans d' ene plaece a l' ôte, cåzant eyet schoûtant ds ôtès djins come nozôtes. C' est çoula k' on-z a fwait so bråmint des anêyes, eyet nos l' fjhîz e scret, dj' ô bén, sins fé d' brut. Dj' ô bén, k' on-z a amonçlé nos foices e silince. On-z a tårdjî insi come 10 ans, et poy insi nos avans crexhou et insi nos stîs ddja des meyes. Adon nos ns avans preparé comifåt avou l' politike eyet les fiziks et tot d' on côp, cwand les ritches estént ki fiestént l' novelan, nos lzî avans tcheyou sol dos, dabôrd; nos avans pris leus cités eyet lzî leyî l' ùessaedje a zels tertos ki nos estans chal, k' i dvèt conter avou nozôtes. Ey adon les ritches insi ont yeu ene bele hisse eyet i nos ont evoyî leus grandès årmêyes po nos fini, come d' efet i fjhèt a tchaeke côp ki les espweté si rebelèt, k' il evoyèt l' årmêye po ndè fini avou. Mins bawete k' i nos ont fini, paski nozôtes nos ns avéns preparé did bén lon dvant l' guere et nos ns avéns fwait foirts dins nos montinnes. Eyet les årmêyes estén la ki nos cwerént et nos taper leus bombes et saetchî leus bales, et il estént ddja ki fjhént leus plans po d' on côp po totes touwer tos les indidjinnes pask' i n' savént nén dire kî k' esteut zapatisse et kî n' l' esteut nén. Et nozôtes cori et cbate, kibate et cori, come l' ont fwait nos tåyes et ratåyes. Sins s' fé prinde, sins nos rinde, sins esse batous.

Ey adon les djins des veyes ont dschindou dins les rowes eyet cmincî a fé d' leus vwès po-z arester l' guere. Ey adon insi nos avans metou l' ahote a nosse guere eyet schoûter ces frés et sours des veyes, ki nos djhént di sayî d' ariver a èn arindjmint, dj' ô bén, a èn acoird avou les måvas govienmints po trover ene rexhowe å problinme sins touwaedjes. Ey insi nozôtes on-z a schoûté les djins et fé come i djhént, paski ces djins c' est come nos djhans "li peupe", dj' ô bén li peupe mecsikin. Insi dabôrd, nos avans metou d' costé l' feu eyet saetchî l' parole.

Et i s' fwait ki les govienmints ont dit k' oyi k' i s' vont bén kidure et k' i vont dialoguer et k' i vont fé des acoirds eyet s' î tni. Et nozôtes on-z a dit ki c' esteut bén, mins nos avans eto tuzé ki c' est bén di cnoxhe ces djins k' ont dschindou dins les rowes po-z arester l' guere. Adon, sol tins ki nos dialoguéns avou les måvas govienmints, nos cåzéns eto a ces djins, insi, et nos avans veyou ki l' madjorité estént des ptitès djins, des djins simpes come nozôtes, eyet ambedeus nos compurdans bén pocwè k' nos lûtans, dj' ô bén zels eyet nozôtes. Eyet ces djins nos l' lomans "societé civile" paski l' madjorité n' esteut nén des mimbes des pårtis politikes, mins c' esteut des djins come èn ôte, come nozôtes, des ptitès djins simpes.

Mins i s' a fwait eto k' les måvas govienmints n' volént nén on bon arindjmint, c' esteut djusse on toû d' leu pårt di dire k' on va cåzer et fé on acoird, et il estént ki preparént leus atakes po nos eliminer on côp po totes. Ey adon, insi, pus d' on côp i nos ont-st ataké, mins i n' nos ont nén wangnî, paski nos avans bén rezisté et k' bråmint des djins so tote li Daegn s' a mobilijhî. Ey adon les måvas govienmints ont pinsé ki l' problinme c' esteut k' i gn aveut bråmint des djins ki voeyént çou ki s' passe avou l' EZLN, et il ont comincî leu plan di fé come s' i n' si passéve rén. Et si ç' tins la, insi, bén i nos ratourént, dj' ô bén k' i nos metént come ene eclôseure, eyet ratinde, come nos montinnes sont bén lon erî d' tot, ki les djins nos roveyréns, pask' elle est lon l' tere zapatisse. Et d' tins in tins les måvas govienmints sayèt d' vey cwè, et i sayèt d' nos tromper oubén nos ataker, come e moes d' fevrî 1995 k' i nos ont evoyî ene grande cwantité d' årmêyes mins n' nos ont nén batou. Paski, come il ont dit après, nos n' estîs nén seus eyet bråmint des djins nos ont-st aspoyî eyet nos avans bén rezisté.

Ça fwait k' les måvas govienmints ont bén dvou fé des acoirds avou l' EZLN et ces acoirds si lomèt "Acoirds di San Andrés" paski "San Andrés" c' est l' no del comene wice k' ont stî sinés ces acoirds. Et dins ces dialogues nos n' esténs nén tot seus nozôtes cåzant avou les cis do måva govienmint, mins purade nos avans invité bråmint des djins eyet des soces k' estént ou ki cont dins l' lûte po les peupes indyins do Mecsike, et tertos dijhént leu parole et tertos on fjheut èn acoird di comint k' on va dire avou les måvas govienmints. Et c' est insi k' a stî l' dialogue, k' i n' aveut nén seulmint les zapatisses d' on costé et les govienmints d' l' ôte, mins purade k' avou les zapatisses estént les peupes indyins do Mecsike et les cis k' les aspoyént. Ey adon dins ces acoirds les måvas govienmints ont dit k' oyi, k' i vont ricnoxhe les droets des peupes indyins do Mecsike ey k' i vont respecteur leu culteure, et tot çoula i ndè vont fé ene lwè dins l' Constitucion. Mins, après k' il åyénxhe siné, les måvas govienmints ont fwait come s' il årént rovyî eyet bråmint des anêyes ont passé et ces acoirds ni s' shuvént nén. Å contraire, li govienmint a-st ataké les indidjinnes po fé k' i rescoulénxhe dins l' lûte, come li 22 d' decimbe 1997, date ki l' Zedillo a fwait 45 omes, femes, viyès djins eyet efants dins l' viyaedje do Tchiapas ki s' lome ACTEAL. Ci grand crime ni s' roveye nén ossu åjheymint eyet c' est on mostraedje di cmint k' les måvas govienmints n' balzinèt nén po-z ataker eyet assaziner les cis ki s' rebelèt siconte des indjustices. Et sol tins ki s' passe tot çoula, bén insi les zapatisses nos estans tofer et tofer ki dmandans di respecter les acoirds, ki rezistans dins les montinnes do sudess mecsikin. Ey adon nos cminçans a cåzer avou des ôtes peupes indyins do Mecsike eyet leus organizåcions k' il ont et nos avans fwait èn acoird avou zels ki nos aléns lûter eshonne pol minme sacwè, dj' ô bén pol ricnoxhance des droets et del culreure indidjinnes. Et, bon, c' est insi avou ki bråmint des djins nos ont aspoyî did tot avå l' Daegn et des djins foirt rispectêyes et ki leu parole est foirt grande paski c' est des grands cotuzeus, årtisses eyet sincieus do Mecsike eyet d' tot avå l' Daegn. Et nos avans eto fwait des rascontes eternåcionåles, dj' ô bén ki nos nos rapoûlans po dvizer avou des djins d' Amerike et d' Azeye et d' Urope et d' Oceyaneye, et nos avans cnoxhou leus lûtes et leus môdes, et nos avans dit k' c' esteut des rascontes "etergalactikes" djusse po rire ene miete et paski nos avans eto priyî les cis des ôtès planetes mins i shonnreut k' i n' ont nén arivé, ou motoit k' oyi mins k' i n' l' ont nén dit clairmint.

Mins di totes manires les måvas govienmints n' respectént nén leu parole, adon nos avans fwait on plan di cåzer avou bråmint des mecsikins po k' i nos aspoyexhe. Ey adon, insi, nos avans fwait po cmincî, e 1997, on rotaedje sol Veye di Mecsico k' a stî lomé "des 1.111" pask' i gn aveut on camaeråde ou ene camaeråde po tchaeke viyaedje zapatisse, mins l' govienmint n' a nén schoûté. Ey après ça, e 1999, on-z a fwait on consultaedje so tot l' payis et la on-z a veyou ki l' madjorité esteut po d' bon d' acoird avou les dmandes des peupes indyins, mins les måvas govienmints n' ont todi nén schoûté. Et po fini, e 2001, on-z a fwait çou k' a stî lomé li "måtche pol dignité indidjinne" k' a yeu bråmint d' l' aspoya del pårt di miyons d' Mecsikins et co d' ôtes payis, et elle a-st arivé disk' al plaece des diputés eyet senateus, dj' ô bén l' Congrès d' l' Union, po rclamer l' ricnoxhance des indidjinnes mecsikins.

Mins i s' fwait k' neni, ki les politikîs ki sont do pårti PRI, li pårti PAN eyet l' pårti PRD s' ont metou d' acoird etur zels eyet tot simplumint n' ont nén ricnoxhou les droets et l' culteure indidjinnes. Ci fourit e moes d' avri 2001 et la les politikîs ont mostré bén clair k' i n' ont nole decince et k' c' est des må-honteus ki n' pinsèt k' a wangnî des cwårs po zels, come des måvas goviernants k' i sont. Çoula i s' el fåt rmimbrer paski vos alez vey k' asteure i vont dire k' oyi k' i vont ricnoxhe les droets indidjinnes, mins c' est ene minte k' i tapèt po k' nos vôténxhe por zels, mins il ont ddja bén yeu l' tins et l' ocåzion et i n' ont rén fwait.

Ey adon, insi, c' est la k' nos avans bén veyou ki ça n' aveut siervou a rén l' dialogue eyet l' negociaedje avou les måvas govienmints d' Mecsico. Dj' ô bén k' i n' a pont d' avance po nozôtes di cåzer avou les politikîs paski ni leu cour ni leu parole n' est bén d' astampé, i sont crons et i tapèt des mintes k' oyi i vont fé, mins neni, i n' fijhèt nén. Dj' ô bén k' ci djoû la k' les politikîs des PRI, PAN et PRD ont-st asprouvé ene lwè ki n' sieve nén, bén il ont touwé po do bon l' dialogue et il ont dit bén clair ki ça n' a nole consecance çou k' il acoirdèt et k' i sinèt pask' i n' ont nole parole. Et insi don nos n' avans pus yeu nou contak avou les pouvwers federås, paski nos avans compris ki l' dialogue eyet l' negociaedje avént fwait berwete di cåze di ces pårtis politikes. Nos avans veyou ki ça n' contéve nén por zels li sonk, li moirt, li sofrixhance, les mobilijhaedjes, les consultaedjes, les efoirts, les prononçaedjes nåcionås ey eternåcionås, les rascontes, les acoirds, les sinaedjes, les compromis. Insi don, li classe politike n' a nén seulmint cloyou, cor on côp, l' ouxhe åzès peupes indyins; elle a eto dné on côp d' moirt al solucion pacifike, dialoguêye eyet negocieye del guere. Ey eto, on n' pout pupont croere ki les acoirds k' i fjhèt si vont shure. Vola, po ki vos l' voeyoxhe et saetchî l' esperyince di çou k' nos a-st arivé.

Ey adon, insi, nozôtes on-z a veyou tot çoula et nos avans pinsé å dvins d' nos cours cwè çki nos alans fé. Et l' prumire sacwè k' nos avans veyou c' est k' nosse cour n' est pus l' minme ki d' avance, cwand nos avéns cmincî noss lûte, mins k' il est pus grand pask' on-z a rascontré l' cour di tant d' bounès djins. Ey eto nos avans veyou ki nosse cour est come pus coixhî, come k' il a pus må. Mins nén k' i sereut pus coixhî cåze del trompreye fwaite pås måvas govienmints, mins paski cwand nos avans rascontré les cours des ôtes on-z a eto rascontré leus doleurs. Dj' ô bén k' c' est come si nos nos avéns rloukî dins on muroe.

II.- DI WICE KI NOS ESTANS ASTEURE.

Adon, come zapatisses ki nos estans, nos avans pinsé ki ça n' sufixheut nén di djusse arester d' dialoguer avou l' govienmint, mins k' i faleut aler pus en avant dins l' lûte mågré ces målès biesses di nawes di politikîs. L' EZLN a decidé adon di shure, tot seu et di ç' costé (dj' ô bén çou k' on lome "unilaterålmint" la k' i gn a k' on costé), les Acoirds di San Andrés po tot çou k' est des droets et del culteure indidjinnes. So 4 ans d' tins, dispoy li mitan d' 2001 disk' a mitan d' 2005, nos ns avans consacré a çoula, ey a d' ôtès sacwès k' nos vs alans dire.

Bon, insi nos avans cmincî a-z aspoyî les comenes otonomes rebeles zapatisses, ki c' est l' manire ki les peupes s' ont adjinçné po govierner et s' govierner, po les rinde pus foites. Ci môde di govienmint otonome la n' a nén stî edvinté insi simplumint pa l' EZLN, mins purade i vént di sacwants siekes di rezistance indidjinne et del prôpe apriyesse zapatisse, et c' est come l' oto-goviernaedje des cominåltés. Dj' ô bén ki c' est nén ene sakî d' åd foû ki vént govierner, mins les peupes zelminmes ki decidèt, di inte di zels, kî va govierner, et cmint, et s' i n' fwait nén comifåt bén on l' rissaetche. Dj' ô bén ki l' ci ki cmande ni schoûte nén l' peupe, on l' tape a l' ouxh, i n' goviene pus et c' est èn ôte k' intere.

Mins adons nos avans veyou k' les comenes otonomes n' estén nén totes pareyes, mins k' end avént k' estént pus avanceyes et k' avént pus d' aspoyaedjes del societé civile, et ds ôtes k' estént pus abandnêyes. Dj' ô bén k' i faleut adjinçner çoula po k' ça soeye pus ewal. Et nos avans eto veyou ki l' EZLN avou s' costé politike-militåre esteut ki s' meteut dins les decidaedjes ki dvént esse fwait pa les otorités democratikes, come on dit "civiles". Et chal li problinme c' est ki l' costé politike-militåre di l' EZLN n' est nén democratike, la k' c' est ene årmêye, et on a veyou ki ç' n' esteut nén bén çoula d' mete li militåre pa dzeur et li democratike pa dzo, paski ça n' si doet nén ki çou k' est democratike si decide militårmint, mins ça dvreut esse å rvier: dj' ô bén å dzeur li politike democratike ki cmande et å dzo çou k' est militåre ki schoûte. Ou motoit c' est mî di n' rén aveur å dzo, mins djusse on livea po tot, sins militåre, et c' est po çoula k' les zapatisses c' est des sôdårds po k' i n' åye pus d' sôdårds. Bon, mins adon, ci problinme la, çoua k' on a fwait ça a stî di cmincî pa dispårti çou k' est politico-militåre di çou k' c' est les foûmes d' adjinçnaedje otonomes et democratikes des cominåltés zapatisses. Ey insi, les accions et decidaedjes ki d' avance estént fwaites et decidêyes pa l' EZLN, bén elle ont passé pigote a migote åzès otorités tchoezeyes democraticmint ezès viyaedjes. Bén seur c' est åjhey a dire, mins dins l' pratike c' est bén pus målåjhey, paski ça fwait bråmint des anêyes, d' aprume di preparer l' guere, et poy li guere minme, et on s' fwait a l' uzance do politico-militåre. Mins di tote manire nos l' avans fwait paski c' est nosse môde ki çou k' nos djhans bén nos l' fijhans dabôrd, sins cwè, bén pocwè k' nos diréns ene sacwè si c' est po nel nén fé.

C' est insi k' ont skepyî les Conseys di Bon Govienmint, e moes d' awousse 2003, eyet avou zels on-z acontinouwé avou l' oto-aprindaedje eyet l' egzercice do "cmander tot schoûtant".

Dispoy adon eyet disk' al mitan d' 2005, li direccion di l' EZLN n' s' a pus metou a dner des ôres dins les afwaires civiles, mins elle a-st acpagnî eyet aspoyî les otorités tchoezeyes democraticmint pa les viyaedjes, eyet, di pus, a waitî k' les viyaedjeseyet l' societé civile nåcionåle ey eternåcionåle soeyexhe bén informés des aspoyaedjes riçuvous et kimint k' il estént eployîs. Et asteure nos pasans l' ovraedje di rwaitî å bon govienmint åzès båzes d' aspoyaedje zapatisses, avou des tchedjes timporaires ki tournèt, di manire a k' tertos et tertotes polexhe aprinde eyet fé cist ovraedje la. Paski nozôtes on pinse k' on peupe ki n' riwaite nén a ses goviernants est codåné a esse esclåve, et nozôtes nos lûtans po-z esse libes, nén po candjî d' mwaisse tos les shijh ans.

L' EZLN, so ces 4 anêyes la, a ossu passé åzès Conseys di Bon Govienmint eyet åzès Comenes Otonomes, les aspoyaedjes et contaks ki, dins tot l' Mecsike eyet avå l' Daegn, si sont fwaits so totes ces anêyes di guere et d' rezistance. Di pus, so ç' tins la, l' EZLN a costrût èn aspoyaedje economike eyet politike ki lzî permete ås cominåltés zapatisses d' avancî avou moens d' rujhes dins l' costrujhaedje di leu otonomeye eyet d' amidrer leu condicions d' vicaedje. Ci n' est nén grand tchoi, mins c' est bén d' pus ki çou k' i gn aveut dvant do cminçmint do solevmint, e moes d' djanvî 1994. Si vos loukîz onk di ces studias ki les govienmints fjhèt, vos voeroz ki les seules cominåltés indidjinnes k' ont des meyeuses condicions d' vicaedje, dj' ô bén di santé, acsegnmint, amagnî, lodjmint, c' est les cenes ki sont sol teritwere zapatisse, ki c' est come nos djhans del plaece la ki s' trovèt nos viyaedjes. Et tot çoula a stî possibe gråces a l' avançmint des viyaedjes zapatisses eyet l' aspoyaedje foirt consecant k' a stî rçuvou des bounes et nôbès djins, ki nos les lomans "societés civiles", et d' leus soces tot avå l' Daegn. Come si totes ces djins årént rindou reyel çoula di k' "èn ôte monde est possibe", mins dins les fwaits, nén rén k' dins les beas cåzaedjes.

Ey adon les viyaedjes ont yeu des bounès avanceyes. Asteure i gn a pus di camaerådes k' aprindèt a esse govienmint. Eyet, minme si c' est migote a pidjote, i gn a ddja pus di femes k' atakèt dins ces ovraedjes la, mins i manke co pus di respet po les camaerådes femes et k' ele pårticipexhe di pus dins les ovraedjes del lûte. Ey après, avou les Conseys di Bon Govienmint eto, i gn a yeu èn amidraedje del cordinåcion etur les comenes otonomes et l' solucion d' problinmes avou des ôtes organizåcions eyet avou les otorités oficialisses. Ey eto on-z a bråmint avancî dins les pordjets ezès cominåltés, et l' pårtaedje est pus ewal des pordjets et des aidants ki sont dnés pal societé civile di tot avå l' daegn: a stî amidrêye li santé et l' acsegnmint minme s' i manke co on bon boket po-z esse çou k' ça dvreut esse, pareymint avou l' lodjmint eyet l' amagnî, et dins des zônes k' i gn a li problinme del tere est bråmint mî la k' on-z a distribouwé les teres ricuperêyes so les gros tneus d' tere, mins i gn a des zônes ki continouwè d' sofri cåze do manke di teres po planter. Ey apres, don, l' aspoyaedje del societé civile nåcionåle ey eternåcionåle est bén mî lu avou, paski davance tchaeconk aléve la wice ki ça lyi tchantéve, ey asteure les Conseys di Bon Govienmint les oryintèt la wice k' i gn a l' pus mezåjhe. Et, pol minme råjhon, totavå i gn a pus di camaerådes k' aprindèt a s' mete e rapoirt avou les djins d' ôte pårt å Mecsike eyet d' avå l' Daegn, il aprindèt a respecter eyet a dmander l' respet, il aprindèt k' i gn a bråmint des mondes et k' il ont tertos leu plaece, leu tins et leu môde, ey insi i s' fåt respecter n' onk l' ôte etur tertos.

Bon, c' est insi k' nozôtes les zapatisses di l' EZLN nos avans passé ç' tins la a ns ocuper di noss mwaisse foice, dj' ô bén des viyaedjes ki nos aspoyèt. Eyet insi, i gn a, oyi, on ptit amidraedje dins l' vicaedje, dj' ô bén k' nolu n' pout vni dire ki ça n' a siervou a rén l' organizåcion eyet l' lûte zapatisses, mins ki, minme si on nos finixh totafwait, nosse lûte årè siervou a åk.

Mins c' est nén seulmint les viyaedjes zapatisses k' ont crexhou, avou zels a crexhou eto l' EZLN. Paski çou k' s' a passé so ç' tins la c' est k' les nouvès djermêyes ont ranovlé tote noste organizåcion. Dj' ô bén ki c' est come k' il ont fé moussî ene novele foice. Les comandants et comandantes, k' estént des omes et des femes fwaits å cmince do solevmint d' 1994, ont asteure li saedjesse di çou k' a stî apris dins l' guere et dins l' dialogue di 12 ans avou des meyes d' omes et d' femes di tot avå l' Daegn. Les mimbes do CCRI, li direccion politico-organizative zapatisse, asteure i consièt eyet oryinter les noveas ki moussèt dins nosse lûte, eyet les cis ki prindèt des tchedjes di direccion. Ça fwait ddja ene tchôke ki les "comités" (ki c' est come nos les lomans) ont stî ki preparént tote ene nouve djermêye di comandants et comandantes ki, après ene termene d' instruccion eyet d' saye, kimincèt a cnoxhe l' ovraedje di cmandmint organizatiof eyet a fé cisse bouye la.
Et ça s' passe eto avou nos insurdjints, insurdjintes, milicyins, milicyinnes, responsåves locås et redjonås, insi come les båzes d' aspoyaedje, ki c' estént des djonnes å cmince do solevmint, ki sont ddja des omes et des femes fwaits asteure, des combatants veterans eyet des tchîfs naturels dins leus unités et cominåltés. Et les cis k' estént co efants e ç' moes d' djanvî 94 la, sont ddja des djonnes k' ont crexhou dins l' rezistance, et k' ont stî formés dins l' digne rebelion levêye pås pus vîs k' zels so ces 12 ans d' guere la. Ces djonnes ont ene formåcion politike, tecnike eyet culturele ki nos n' avéns nén les cis k' nos avans cmincî l' movmint zapatisse. Cisse djonnesse la nourixh asteure, tchaeke côp d' pus, ossu bén nos tropes come les posses di direccion dins l' organizåcion. Et, bon, nozôtes tertos nos avans veyou les trompreyes del classe politike mecsikinne eyet l' distrujhaedje ki leus accions provokèt dins nosse patreye. Et nos avans veyou les grandès indjustices eyet les touwaedjes ki fwait l' globalijhaedje neyoliberå tot avå l' Daegn. Mins d' çoula nos ndè cåzrans pus lon.

C' est insi k' l' EZLN a rezisté 12 ans d' guere, d' atakes militåres, politikes, ideyolodjikes ey economikes, di raclôyaedje, di harasmint, di porshuvaedje, eyet i n' nos ont nén batou, nos n' nos avans nén leyî prinde nerén rindou, eyet nos avans avancî. Di pus di camaerådes di bråmint des plaeces ont moussî dins l' lûte, si bén ki, el plaece di divni pus fwebe dispoy tant d' anêyes, nos avans divnou pus foirts. Bén seur k' i gn a des problinmes ki s' polèt rsoude dispårtant co di pus çou k' est politike-militåre di çou k' est civil-democratike. Mins i gn a des sacwès, les pus consecants, come c' est nos dmandes ki nos lûtans po, ki n' si polèt nén reyussi simplumint.

D' après l' tuzaedje da nosse et çou k' nos voeyans dins nosse cour, nos avans-st arivé a on pont ki nos n' polans pus aler pus lon eyet, di pus, c' est possibe ki nos pierdanxhe tot çou k' nos avans, si nos dmorans come nos estans et k' nos n' fijhans rén d' pus po-z avancî. Dj' ô bén ki l' eure a-st arivé di risker cor on côp et d' diner on riskeus pas èn avant mins k' endè våt les poennes. Paski motoit k' eshonne avou des ôtes secteus sociås k' ont les minmès mankes ki nozôtes, i serè possibe di reyussi a-z aveur çou k' nos avans mezåjhe et ki nos meritans. On novea pas èn avant dins l' lûte indidjinne est seulmint possibe si l' indidjinne si mete avou les ovrîs, les cinsîs, les studiants, les professeus, les eployîs... dj' ô bén les travayeus del veye et del campagne.

(A shure...)

Des montinnes do sudess mecsikin.

Comité clandestin revolucionåre indidjinne-comandance djeneråle di l' årmêye zapatisse di liberåcion nåcionåle.

Mecsike, e shijhinme moes d' l' anêye 2005.


Candjî pol dierin côp pa Pablo Saratxaga, li dju 14 djl, 2005 21:38:34; candjî 1 feye
Rivni al copete
Vey li profil di l' uzeu Evoyî on messaedje privé Evoyî èn emile Viziter l' waibe di l' uzeu Jabber
Pablo Saratxaga
Site Admin


Date d' arivêye: 2005-07-01
Messaedjes: 1012
Eplaeçmint: Oûpêye

MessaedjeDate: vén 08 djl, 2005 19:22:32    Sudjet: Responde tot citant

mineudaredje scrijha:
Mais d'acwerd so kwe? C'est li kwesse... Question


pacyince :)

Citåcion:

E Marco, pokwe si fet-i appeler "Sub" commandante? Pokwe "sub"?


Pask' i n' est nén comandant, il est "dizo-comandant" avou l' tchedje di comuniker ("vocero" e castiyan);

Les comandants d' l' EZLN ni comunikèt måy, c' est soeye-t i des comunikés fwait å no d' tot l' EZLN, soeye-t i c' est l' "dizo-comandant Marcos" (ki dji m' dimande disk' a ké pont il egzistêye po do veur, ou si ç' n' est nén ene edvincion des zapatisses, cwand i s' ont rindou conte ki les djins d' tuzance uropeyinne ni s' sintèt nén a leu åjhe s' i n' polèt nén idintifyî ene sakî ki leu shonnreut esse li "chef").
Rivni al copete
Vey li profil di l' uzeu Evoyî on messaedje privé Evoyî èn emile Viziter l' waibe di l' uzeu Jabber
Rligne
Guest





MessaedjeDate: lon 11 djl, 2005 12:01:58    Sudjet: Responde tot citant

Trové dissus l' arincrin. Esta la verdad ?

RECITANDO EL CORAN
EN CHIAPAS

Unos hablan de alianza de civilizaciones y otros, por el contrario, lo ven todo como un choque entre civilizaciones. No parece que ambas fórmulas puedan llegar a ser complementarias y mucho menos
El cabecilla guerrillero Sub-Comandante Marcos ha establecido alianzas con grupos islámicos desde mediados de la década de los años 90.

ISLAMISMO ESTABLECE CABEZA DE PLAYA EN CHIAPAS

Cada año, un número cada vez mayor de mayas se encaminan hacia la Meca.
cuando se trata de describir un dato novedoso: el Islam está penetrando en Chiapas. Centenares de indios mayas se están convirtiendo a la fe de Mahoma, peregrinan a la Meca y practican su fe según las normas coránicas. Anastasio Gómez -según el semanario alemán Spiegel-ha optado por llamarse Ibrahim. En las páginas de La conquista de México Hugh Thomas relataba como feneció el gran imperio de Moctezuma. Tantos siglos después, una fe históricamente contrapuesta a la que representaban los misioneros de Hernán Cortés va penetrando en los descendientes de aquel imperio perdido. Por los caminos de Chiapas andan mujeres cubiertas con el velo islámico. Tras el impacto de la conquista española en el siglo XVI los vestigios del mundo maya susurran versículos coránicos. No es casual que el gobierno mexicano haya ordenado a sus servicios de inteligencia un seguimiento preciso de las vinculaciones entre las conversiones al Islam y las desviaciones radicales. Hasta ahora -recuerda Spiegel- era conocida la penetración de las iglesias evangélicas en el mundo iberoamericano. También en España. Una persistencia metódica en el proselitismo y una atención directa al individuo ha logrado que las sectas evangélicas le quiten terreno al catolicismo. Es uno de los retos del nuevo papado. Estaba previsto, pero no se contemplaba por parte de la jerarquía católica tener que competir con el Islam. Frente a la globalización ya emerge la 'globalocación', como clima propicio a retornos fundamentalistas. Con la llegada de Hernán Cortés a México la escenificación de un choque entre dos imperios alcanza la magnificencia y la brutalidad que los historiadores han narrado espectacularmente. Hugh Tomas subraya que la monarquía que regía México en 1519 era más refinada que los caciques del Caribe antes de que llegase Colón: aquel México se parecía a un Estado. También es cierto que la práctica del sacrificio humano era habitual. En ese mundo se adentraron Hernán Cortés y sus hombres, en una de las gestas más extraordinarias de la humanidad. Por ahí estarán impartiendo hoy sus enseñanzas un puñado de imanes. La Historia no deja de sorprendernos. Dada la experiencia general del islamismo fundamentalista, la anécdota de Chiapas se convierte en señal de alarma. Conocemos el fanatismo que se expande desde las 'madrasas' y sabemos hasta que punto la financiación saudita ha logrado una penetración mundial del integrismo musulmán, a cambio de que hubiese calma en el territorio saudí.
El presidente mexicano, Vicente Fox ha sugerido una influencia de Al-Qaeda, aunque algunos expertos indican que la rama es más bien quietista. Según los líderes del Islam maya, la culpa es de la conquista cristiana. Como terapia histórica, las páginas del Corán parecen contener la verdad que a lo largo de tantos siglos se sustrajo a la población indígena de Chiapas. Se deduce de tales indicios turbulentos que Hernán Cortés cabalgó en vano y colonizó en falso.
Rivni al copete
Pablo Saratxaga
Site Admin


Date d' arivêye: 2005-07-01
Messaedjes: 1012
Eplaeçmint: Oûpêye

MessaedjeDate: lon 11 djl, 2005 12:38:28    Sudjet: Responde tot citant

Rligne scrijha:
Trové dissus l' arincrin. Esta la verdad ?

RECITANDO EL CORAN
EN CHIAPAS


Ki c' est biesse; s' i vlèt cwiter l' fwè cristinne, i polèt bén rprinde leus viyès croeyinces (çou ki fjhèt, ene miete nayivmint, bråmint des aztekes ki vikèt åzès Estats-Unis; i gn a plin d' waibes sol daegntoele).

Mins c' est l' côp classike, les cis ki n' plaijhèt nén ås Estats-Unis, i sayèt delzî aplaker di l' "Al Qayda" pa dzeu; on trove des sfwaitès biessès idêyes eto åd fwait del "tripe frontire" inte li Braezi, li Paragway eyet l' Årdjintene; k' i gn åreut des båzes d' Al Qayda et d' ôtes biestreyes do djinres; li verité c' est k' c' est la ki s' trovèt les pus grandes rissieves di boevåve aiwe del Daegn, et ossu li biyodiversité d' l' Amazone (tot come li djungue do Tchiapas), et k' c' est ene redjon ki les Estats-Unis vôrént bén controler (il ont ddja des sôdårds so plaece); "Al Qayda" c' est ene bele escuze tote fwaite et ki, do moens pol moumint, rote bén avou l' publik des USA eyet ene boune pårt do publik uropeyin eto (i sufixh di vey kimint des djins, normålmint sûti a d' ôtes moumints, divnèt biesses a magnî do four cwand on lzî dit "c' est l' fåte a Al Qayda" et i n' cwerèt pus a sawè cwè et come et co moens pocwè; et i s' metèt a-z aspoyî des gueres atomikes, des camps d' concintråcion, li torteure, les assazinaedjes,...).

Vos savoz, sol Daegntoele on trove ossu des waibes ki djhèt k' Auschwitz n' a måy egzisté, et ki l' rotaedje sol Beaté a stî filmé sol Tere...
Rivni al copete
Vey li profil di l' uzeu Evoyî on messaedje privé Evoyî èn emile Viziter l' waibe di l' uzeu Jabber
Pablo Saratxaga
Site Admin


Date d' arivêye: 2005-07-01
Messaedjes: 1012
Eplaeçmint: Oûpêye

MessaedjeDate: lon 11 djl, 2005 12:50:32    Sudjet: Responde tot citant

Rligne scrijha:
Trové dissus l' arincrin. Esta la verdad ?

RECITANDO EL CORAN
EN CHIAPAS


Bon, dj' a stî cweri ene miete; et i shonnreut bén k' i gn åye des moslimîs (çou ki n' est nén si ewaerant k' çoula); mins c' est ene pitie minorité, et rén a vey avou "Al Qayda" di totes manires, come li tecse metou chal (ki n' est nén l' pus neute des cis k' on pout trover) saye di l' prezinter.

On trove ossu k' on bon paket n' est pus moslimî pask' i n' volèt nén candjî sacwantes di leus åbitudes et tuzances.

I gn a ossu bråmint des protestants.
Rivni al copete
Vey li profil di l' uzeu Evoyî on messaedje privé Evoyî èn emile Viziter l' waibe di l' uzeu Jabber
djozewal



Date d' arivêye: 2005-07-01
Messaedjes: 307
Eplaeçmint: bagué !

MessaedjeDate: lon 11 djl, 2005 18:32:20    Sudjet: Responde tot citant

L' anoyeû c' èst k' on n' pout pus s' fiyî à ène cloke èt k' ça d' vént deûr di trover l' boune note.
Mins kwand on djouwe dissus l' cwade dèl rilidjon, l' êr ki è rèxhe ni sone nén djusse èt, come avou l'Mårcèyêze, uxhe à fé sonner l' pus possibe.
Po rinde tot au pus simpe, l' coleûr di pia done l' angouche èt l' pwate racisse s' dove grande au laudje.
On n' dit pus "dès", on lance "lès".
Lès ptits poudjadisses è dauborenut leûs tchafiyâdjes : "Dins l' tins lès novias èstîne rade fondu dins l' masse (intègrés), asteûre on n' vwèt pus k' zèls èt s' sipaude dins nos capagnes...

L' tècse da "Rligne" si trove amon
http://www.lanuevacuba.com/master.htm
Comint rèlîre li vrêy di c'ki n' l' èst nén ? A bagnî dins ène eûwe, come Mineudarèdje, on n' a nén l' idêye ki l' cine d' ène bassène po ièsse pus frède ki l' cine d' ène basse.
L' momént k'ça chandi, ça pout rade si mète à boûre !

(Èt vola co iène k' èst målåhèye à comprinde, bineûreû k' Fontinne n' èst nén là.C' è-st-ène chîje trawêye k'ça lî purdréve. Co pîre ki do Bourdiè Wink )
Rivni al copete
Vey li profil di l' uzeu Evoyî on messaedje privé Viziter l' waibe di l' uzeu Jabber
mineudaredje



Date d' arivêye: 2005-07-02
Messaedjes: 37
Eplaeçmint: Panama

MessaedjeDate: lon 11 djl, 2005 19:34:51    Sudjet: Responde tot citant

djozewal scrijha:
Comint rèlîre li vrêy di c'ki n' l' èst nén ? A bagnî dins ène eûwe, come Mineudarèdje, on n' a nén l' idêye ki l' cine d' ène bassène po ièsse pus frède ki l' cine d' ène basse.
L' momént k'ça chandi, ça pout rade si mète à boûre !

(Èt vola co iène k' èst målåhèye à comprinde, bineûreû k' Fontinne n' èst nén là.C' è-st-ène chîje trawêye k'ça lî purdréve. Co pîre ki do Bourdiè Wink )


ene boune euwe, Djozewal, ene boune euwe, c'est importint. Dj'in mi va nin bagni en el pipi... Laughing
Rivni al copete
Vey li profil di l' uzeu Evoyî on messaedje privé Viziter l' waibe di l' uzeu
djozewal



Date d' arivêye: 2005-07-01
Messaedjes: 307
Eplaeçmint: bagué !

MessaedjeDate: lon 11 djl, 2005 21:01:49    Sudjet: Responde tot citant

Pichate, pichlote, picherîye ! Wink
Wêtèz à vos di nèl nén fé face au vént, ça frèxhi lès pîds èt lès djambes di marone Exclamation
Rivni al copete
Vey li profil di l' uzeu Evoyî on messaedje privé Viziter l' waibe di l' uzeu Jabber
Pablo Saratxaga
Site Admin


Date d' arivêye: 2005-07-01
Messaedjes: 1012
Eplaeçmint: Oûpêye

MessaedjeDate: dju 14 djl, 2005 15:25:13    Sudjet: Responde tot citant

Vochal li deujhinme boket del shijhinme declaråcion;
ça a pris moens d' tins inte les deus bokets dins les oridjinnås,
mande escuzes, dji n' a nén yeu do tins pol ratourner pus timpe.

(li tecse e castiyan)

----
Årmêye zapatisse di liberåcion nåcionåle.
Mecsike.

SHIJHINME DECLARÅCION DEL DJUNGUE LACANDONE


III.- DI CMINT K' NOS VOEYANS L' DAEGN

Asteure nos alans vs espliker cmint çk' on voet nozôtes les zapatisses çou ki s' passe avå l' Daegn. Bén nos voeyans ki c' est l' capitalisse k' est e ç' moumint ci l' pus foirt. Li capitalisse c' est on sistinme sociå, dj' ô bén ene manire ki dins ene societé sont adjinçnêyes les sacwès et les djins, et kî a des sacwès et kî n' end a pont, et kî cmande et kî schoûte. Dins l' capitalisse i gn a des cis k' ont des cwårs dj' ô bén do capitå et des oujhenes et des botikes et des tchamps et bråmint des sacwès, et i gn a des ôtes ki n' ont rén såf k' il ont seulmint leu foice et leu cnoxhance po-z ovrer; et dins l' capitalisse les cis ki cmandèt c' est les cis k' ont les cwårs et les sacwès, et les cis ki schoûtèt c' est les cis ki n' ont rén d' ôte ki leu capacité po ovrer.

Ey adon li capitalisse ça vout dire k' i gn a ene pitite pougnêye k' ont des grandès ritchesses, mins c' est nén k' il årént wagnî å loto, ou k' il årént trové on trezôr, ou aveur èn eritaedje d' on parint, mins ki totes ces ritchesses la si båzèt so l' espwetaedje des travayeus, ça vout dire ki c' est k' i pressèt les travayeus come des citrons po ndè rsaetchî foû tot çk' i polèt come wangnes. Çoula ç' fwait avou des indjustices pask' å travayeu on n' lyi paye nén çou k' est djusse po si ovraedje, mins tot djusse on salåre po k' i poye magnî on boket et s' ripoizer ene pitite miete, eyet å djoû d' après rataker a-z ovrer e l' espwetoe, ki ça soeye al campagne ou dins les veyes.

Ey eto li capitalisse fwait s' ritchesse avou l' hapaedje, dj' ô bén li scrotaedje, pask' i prind ås ôtes çou k' i vout por lu, metans les teres et les ritchesses natureles. Dj' ô bén ki l' capitalisse c' est on sistinme ki les hapeus d' boûsses sont-st å lådje et k' i sont-st admirés et metous come egzimpe.

Et, al copete di çoula, d' espweter eyet scroter, li capitalisse fwait del repression la k' i mete el gayole eyet touwer les cis ki s' rebelèt siconte di l' indjustice.

Å capitalisse çou ki l' interesse di pus c' est les martchandijhes, paski cwand on les atchete et les rvinde ça fwait des wangnes. Ey adon l' capitalisse i candje totafwait a martchandijhes, i fwait des martchandijhes avou les djins, li nateure, li culteure, l' istwere, li concyince. S' apinse li capitalisse, totafwait si doet poleur atcheter et vinde. Et i mete tot muchyî padrî les martchandijhes po k' nos n' voeyanxhe nén l' espwetaedje k' i fwait. Ey adon les martchandijhes s' atchtèt et s' vinde dins on martchî. Et i s' fwait ki l' martchî, i n' sieve nén seulmint po atchter eyet vinde, mins i sieve eto po catchî l' espwetaedje des travayeus. Metans, e martchî nos voeyans l' cafè ddja epacté, dins on saetchot ou on bocå foirts beas, mins nos n' voeyans nén l' payizan k' a sofri po rascode li cafè, et nos n' voeyans nén l' coyote [no dné å Mecsike ås cis ki vnèt cweri les ovrîs agricoles avou des camionetes, po-z ovrer ås tchamps, et les payî cåzu rén] ki ls a payî cåzu rén po leu-z ovraedje, et nos n' voeyans nén les ovrîs dins l' grande eterprijhe boute ki boute po-z epacter l' cafè. Oudonbén nos voeyans èn éndjole po schoûter del muzike come les cumbias, rancheras ou des corridos (sôres di muzikes foirt populaires å Mecsike) ou sorlon tchaeke si gosse, et nos voeyans k' l' éndjole est foirt boune pask' elle a on foirt bon son, mins nos n' voeyans nén l' ovrire del maquiladora [grosses oujhenes ki les grosses eterprijhes etrindjires metèt dins les payîs pôves, wice ki les ovrîs n' sont waire payîs] k' a dvou bouter deur des eures d' asto po-z aclaper les cåbes et les bokets d' l' indjin, et k' on lyi a payî rén k' ene mizere di çanses, et k' ele vike lon erî del plaece d' ovraedje et k' ele doet piede on gros boket dins les tikes pol transpoirt, et di pus ele court li risse ki sol tchimin on l' atrape, k' on l' foice et l' touwer come ça s' passe a Ciudad Juárez, å Mecsike.

Dj' ô bén ki sol martchî nos voeyans des martchandijhes, mins nos n' voeyans nén l' espwetaedje k' il a falou po les fé. Ey adon li capitalisse a mezåjhe di bråmint des martchîs... oudonbén on martchî foirt grand, on martchî daegnrece.


Et i s' fwait adon ki l' capitalisse d' asteure n' est nén come dinltins, k' i gn aveut les ritches binåjhes d' espweter les travayeus dins leus payis, mins copurade asteure c' est dins ene etape ki s' lome li Globalijhaedje Neyoliberå. Ci globalijhaedje ça vout dire ki ç' n' est ddja pus dins on seu payis k' on domine les travayeus ni dins sacwants, mins ki les capitalisses sayèt di dominer totafwait so tote li Daegn etire. Et li Daegn, dj' ô bén li plante Tere, on dit ossu k' c' est l' "globe teresse" did la k' on dit "globalijhaedje" dj' ô bén ki c' est tot avå l' Daegn.

Et insi don l' neyoliberalisse c' est l' idêye ki l' capitalisse est libe po dominer a tertos et k' i n' a rén a fé, et k' i s' fåt rezigner ey accepter et n' pont fé d' brut, dj' ô bén n' pont si rebeler. Ça fwait ki l' neyoliberalisse c' est come li teyoreye, li plan dabôrd, do globalijhaedje capitalisse. Et l' neyoliberalisse a ses plans da sinne, economikes, politikes, militaires, culturels. Dins tos ces plans la i s' adjixh di dominer a tot l' monde, et l' ci ki n' schoûte nén et bén on l' reprime ou l' mete sol costé po k' i n' passe nén ses idêyes di rebelion a ds ôtès djins.

Ça fwait ki, dins l' globalijhaedje neyoliberå, les grands capitalisses ki vikèt dins les pouxhants payis, come les Estats-Unis, volèt ki tote li Daegne soeye come ene grande eterprijhe wice k' on prodût des martchandijhes et come on grand martchî. On martchî daegnrece, on martchî po-z atchter eyet vinde tot çou k' i gn a sol Daegn et po catchî tot l' espwetaedje k' i gn a sol Daegn. Adon les capitalisses globalijhîs si metèt tos costés, dj' ô bén dins tos les payis, po fé leus grandès handeles dj' ô bén leus grands espwetaedjes. Ey adon i n' respectèt rén do tot et i fjhèt tot l' minme cwè po moussî ene sawice. Dj' ô bén k' c' est come s' il irént concweri des ôtes payis. C' est po çoula k' les zapatisses nos djhans ki l' globalijhaedje neyoliberå est ene guere di concwesse del Daegn etire, ene guere daegnrece, ene guere ki l' capitalisse fwait po dominer daegnreçmint. Ey adon cisse concwesse la, pa côps elle est fwait avou des årmêyes k' evayixhèt on payis d' foice eyet l' concweri. Mins pa côps c' est avou l' economeye, dj' ô bén k' les grands capitalisses metèt leus cwårs dins èn ôte payis ou k' i lyi prustèt d' l' årdjint, mins avou l' condicion k' i fwaixhe çou k' i lyi djhèt. Ey eto i rintrèt avou leus idêyes, dj' ô bén avou l' culteure capitalisse ki c' est l' culteure del martchandijhe, des wangnes, do martchî.

Adon l' ci ki fwait l' concwesse, li capitalisse, fwait a s' môde, come i vout, dj' ô bén k' i distrût ou k' i candje çou k' i n' voet nén voltî et fwait disparexhe çou k' est ene anoyance por lu. Metans, c' est ene anoyance les cis ki n' produjhèt nerén atchter nerén vinde les martchandijhes del modiernisté, ou co les cis ki s' rebelèt siconte di cist ôre la. Et a ces la ki nelzî siervèt nén, et bén les capitalisses les dismeprijhèt. C' est po çoula k' les indidjinnes sont-st ene anoyance pol globalijhaedje neyoliberå et po çoula k' i les dismeprijhèt et les vleur eliminer. Eyet l' capitalisse neyoliberå ossu rssaetche foû les lwès ki n' lyi permetèt nén d' fé bråmint d' l' espwetaedje ey aveur bråmint des wangnes. Metans il impôzèt k' totafwait si poye atchter et vinde, et come li capitalisse a d' l' årdjint, et bén il atchete totafwait. Adon come ki l' capitalisse distrût les payis k' il a concwerou avou l' globalijhaedje neyoliberå, mins eto come k' i vout tot rcandjî ou tot rfé mins a s' môde, dj' ô bén a môde ki ça soeye tot a s' prôpe benefice et sins çou k' est ene anoyance por lu. Adon li globalijhaedje neyoliberå, dj' ô bén li capitalisse, distrût çou k' i gn a dins ces payis la, distrût leu culteure, leu lingaedje, leu sistinme economike, leu sistinme politike, ey eto i distrût les manires di s' asoçner des djins ki vikèt dins ç' payis la. Dj' ô bén k' est distrût tot çou k' fwait k' on payis est on payis.

Adon li globalijhaedje neyoliberå vout distrure les Nåcions del Daegn et k' i n' dimeure pus k' ene seule Nåcion ou payis, dj' ô bén l' ci d' l' årdjint, do capitå. Et l' capitalisse vout adon ki totafwait soeye come i l' vout, dj' ô bén a s' môde, et çou k' est diferin bén i nel voet nén voltî, el porshût, l' atake, ou l' mete sol costé et fé come si ça n' egzistreut nén.

Adon, come on dit po rzumer, li capitalisse do globalijhaedje neyoliberå est båzé so l' espwetaedje, li hapaedje, li dismeprijhaedje eyet l' repression des cis ki n' si leyèt nén fé. Dj' ô bén parey ki dvant, mins asteure globalijhî, sol Daegn etire.

Mins ci n' est nén si åjhey ki çoula pol globalijhaedje neyoliberå, paski les espwetés di tchaeke payis n' sont nén contins eyet i n' dijhèt pus k' i n' a pont d' avance, mins purade i s' rebelèt; et les cis k' sont d' trop et ki sont ene anoyance bén i rezistèt et n' si nén leyî eliminer. Ey adon po çoula nos voeyans k' tot avå l' Daegn les cis k' sont-st emantchîs ki fjhèt des rezistances po n' si nén leyî fé, dj' ô bén k' i s' rebelèt, et nén dins on seu payis mins k' tot avå end a des banslêyes, dj' ô bén ki, del minme manire k' i gn a on globalijhaedje neyoliberå, i gn a-st on globalijhaedje del rebelion.

Et dins ci globalijhaedje del rebelion la i n' a nén seulmint les travayeus des campagnes et des veyes, mins i gn a-st eto des ôtes ki sont bråmint porshuvous et dismesprijhî pol råjhon minme k' i n' si leyèt nén dominer, come c' est les femes, les djonnes, les indidjinnes, les omosecsuels, les lesbyinnes, les transecsuels, les bagants, et co bråmint des ôtes groupes k' i gn a come di djusse tot avå l' Daegn mins ki nos n' voeyans nén disk' a tant k' i s' metèt a boerler ki ça sufixh d' esse dismesprijhî, et k' i s' levèt, et insi dabôrd nos les voeyans, nos ls oyans, et nos aprindans d' zels.

Ey adon nozôtes nos voeyans ki tos ces groupes di djins ki lûtèt siconte do neyoliberalisse, dj' ô bén siconte do plan di globalijhaedje capitalisse, nos voeyans k' i sont ki lûtèt po l' umanité.

Et tot çoula ki nos voeyans nos fwait on grand ewaermint di vey li bestreye des neyoliberalisses ki vlèt distrure tote l' umanité avou leus gueres ey espwetaedjes, mins eto ça nos fwait on grand plaijhi d' vey ki d' tot avå i gn a des rezistances et des rebelions k' aspekièt, tot come li nosses k' est ene bén ptite mins chal nos estans avou. Et no voeyans tot çoula tot avå l' Daegn et la nosse cour aprind k' i n' est pus tot seu.


IV.- DI CMINT K' NOS VOYANS NOSSE PAYIS KI C' EST L' MECSIKE.

Asteure nos vs alans dire kimint k' nos voeyans çou ki s' passe pol moumint dins nosse Mecsike. Bon, insi don çou k' nos voeyans c' est k' nosse payis est govierné pås neyoliberalisses. Dj' ô bén ki, come nos avans ddja espliké, les goviernants k' nos avans sont ki distrujhèt tot çou k' est nosse Nåcion, nosse Patreye mecsikinne. Et leu-z ovraedje da ces måvas goviernants ci n' est nén di loukî après l' bén esse do peupe, mins seulmint d' esse pindou å clå pol bén esse des capitalisses. Metans, i fjhèt des lwès come les cenes do Traité di Libe Comiece, k' amoennèt l' mizere a bråmint d' mecsikins, ossu bén des payizans ki des ptits produjheus, pask' i sont "magnîs" pa les grandès eterprijhes agro-industriyeles; ossu bén les ovrîs k' les ptits tchîfs d' eterprijhe pask' i n' polèt pus esse competitifs avou les grandès transnåcionåles ki s' metèt tot avå sins k' nolu n' dijhe rén et minme lzî dner des wangnes, et k' ele metèt leus bas salåres et leus hôts pris. Dj' ô bén ki, s' apinse k' on dit, sacwantes des båzes economikes di nosse Mecsike, ki c' esteut l' campagne eyet l' industreye eyet l' comiece nåcionås, sont bén distrûtes et i n' dimeur a poenne ki kékès rwenes ki c' est seur k' i vont vinde avou.

Et ça c' est les grands måleurs po nosse Patreye. Paski insi dins les campagnes on n' prodût pupont des amagnîs, mins seulmint çou k' les grands capitalisses vindèt, et les bounès teres sont scrotêyes avou toursiveusté eyet avou l' aspoyaedje des politikîs. Dj' ô bén ki l' campagne vike come do tins do porfirisse [dicateure di Porfirio Diaz], såf ki, el plaece des tineus d' tere, asteure c' est des eterprijhes etrindjires les cenes k' ont bén emantchî les payizans. Et wice ki dinltins i gn aveut des credits et des pris d' proteccion, asteure i gn a pus k' del tcharité,... et pa côs nén minme çoula.

Do costé do travayeu dins les veyes, bén les oujhenes cloyèt et i s' ritrove sins ovraedje, oudonbén on drouve les cenes k' on lome maquiladoras, ki c' est des oujhenes etrindjires et ki payèt ene mizere po beacôp d' eures d' ovraedje. Ey adon çoula n' a nole impôrtance li pris des prodûts ki l' peupe a mezåjhe, paski ki ça soeye tchir ou bon martchî, bén i gn a pont d' påye, pont d' liårds. Et si ene sakî ovréve dins ene pitite ou moyene eterprijhe, bén pus asteure, pask' elle a cloyou et c' est ene transnåcionåle ki l' a-st atchté. Et si ene sakî aveut ene pitite eterprijhe ou on ptit botike, bén lu avou a disparexhou ou il a dvou ovrer clandestinmint po les grandès eterprijhes kels espwetèt a make, et ki metèt minme a-z ovrer des efants. Et si l' travayeu esteut dins on sindicat po rclamer ses droets d' après l' lwè, bén pupont, la k' asteure c' est l' sindicat luminme ki lyi dit k' i fåt accepter ki l' salåre baxhe ou d' aveur moens d' droets, pask' ôtrumint l' eterprijhe va clôre eyet nd aler dins èn ôte payis. Et poy après i gn çoula do "microchangarro", ki c' est come li programe economike do govienmint po k' tos les travayeus des veyes si metexhe a vinde des gomes a mawyî ou des cåtes di telefone dins les rowes. Dj' ô bén k' c' est tot distrujhaedje economike dins les veyes avou.

Ey adon çou ki s' passe c' est ki, come l' economeye do peupe s' a bén fwait emantchî, ossu bén al campagne ki dins les veyes, bén insi bråmint d' mecsikins et d' mecsikinnes sont-st oblidjî d' cwiter leu Patreye, dj' ô bén l' tere mecsikinne, et d' aler cweri d' l' ovraedje dins èn ôte payis k' c' est les Estats-Unis et låvå on n' les traite nén bén, mins purade on les espwete, on les porshût et les dismesprijhî et on minme on les touwe.

Ça fwait k' avou l' neyoliberalisse ki nos est impôzé pås måvas govienmints bén l' economeye n' va todi nén mî, ki do contråve, les campagnes vont foirt må et dins les veyes i n' a pont d' ovraedje. Et çou ki s' passe c' est ki l' Mecsike divént ene plaece djusse po vni å monde et viker on ptit moumint, et èn ôte moumint mori, po les cis k' ovrèt po fé des ritchesses po les etrindjîs, principålmint les ritches gringos. C' est po çoula ki nos djhans ki l' Mecsike est dominé pa les Estats-Unis.

Bon, mins c' est nén çoula ki ç' passe, mins eto ki l' neyoliberalisse a candjî l' classe politike do Mecsike, dj' ô bén les politikîs, pask' i ls a fwait come s' i serént les eployîs d' on botike, ki dvèt fé tot l' possibe po vinde tot et bén bon martchî. Vos avoz ddja veyou k' i candjèt les lwès po disfacer l' årtike 27 del Constitucion et k' on poye vinde les teres cominåles. Çoula ci fourit l' Salinas de Gortari [no d' on prezidint dins les anêyes 1990], et lu et s' binde il ont dit k' c' esteut pol bén des campagnes et des payizans, et k' insi on aléve esse pus ritche et viker mî. C' est insi k' ça a stî motoit? Les campagnes mecsikinnes sont co pé k' ele n' ont måy sitî et les payizans co pus emantchî k' do tins d' Porfirio Díaz. Et il ont dit eto k' il alént privatijhî, dj' ô bén vinde ås etrindjîs, les eterprijhes k' estént d' l' Estat po-z aspoyî l' bén esse do peupe. Ki pask' ele ni fonccionèt nén bén et kelzî fåt modiernijhî, et k' c' est mî d' les vinde. Mins, el plaece d' aler mî, les droets sociås k' ont stî wangnî avou l' revolucion d' 1910 i sont-st asteure k' i fjhèt del poenne... et do coraedje. Et il ont dit eto k' i fåt drovi les frontires po k' tos les capitås etrindjîs polexhe rintrer, et k' insi les tchîfs d' eterprijhe mecsikins s' alént dixhombrer et s' mete a mî fé tot comifåt. Mins nos voeyans asteure k' i n' a ddja minme pus d' eterprijhes nåcionåles, tot a stî magnî des etrindjîs, et çou k' i vindèt est co pé ki çou k' on fjheut-st å Mecsike.

Et bon, insi asteure les politikîs mecsikins volèt vinde PEMEX dj' ô bén l' petrole k' est d' tos les mecsikins, et l' seule diferince c' est k' i gn a des cis ki djhèt k' i fåt tot vinde et ds ôtes ki djhèt k' on vind djusse on boket. Et i vlèt eto privatijhî l' securité sociåle, et l' electricité, et l' aiwe, et les bwès, et ttafwait, disk' a ki n' dimeure rén do Mecsike et k' nosse payis soeye fok come on vude terén ou ene plaece po les ritches di tot avå s' amuzer, et k' les mecsikins et les mecsikinnes nos soeyanxhe la po les siervi, pindous å clå po zels, vicant må, sins raecenes, sins culteure, sins Patreye dabôrd.

Dj' ô bén k' les neyoliberalisses i volèt touwer l' Mecsike, nosse patreye mecsikinne. Et les pårtikes politikes electorås i n' nos disfindèt nén ddja, mins copurade c' est les prumîs a s' mete å siervice des etrindjî, e prumî les Estats-Unis, et c' est les cis ki fjhèt l' bouye di nos tromper, tot nos fjhans rwaitî d' èn ôte costé sol tins k' i vindèt ttafwaut et k' i wårdèt po zels l' årdjint. Tos les pårtis politikes electorås k' i gn a asteure, nén djusse kékes onks. Metez vs a tuzer s' il ont fwait åk, et vos voeroz bén k' neni, rén k' des scrotaedjes et des vindaedjes. Et voeyoz cmint k' les politikîs electorås il ont tofer leus belès måjhones et leus belès vweteures et leus lucses. Et i vôrént co k' nos lzî djhanxhe gråces et cor on côp vôter por zels. C' est ki po dire li vrait, et come on dit, i n' ont pont d' mame. Et i n' end ont pont paski pol vraiy i n' ont pont d' Patreye, il ont seulmint des contes al banke.

Ey eto nos voeyans k' i gn a-st ene crexhince do narcotrafik et des crimes. Et pa côps nos pinsans k' les criminels sont come on les dit dins les tchansons ou dins les films, et motoit end a sacwants insi, mins nén les mwaisses. Les mwaisses, les cis ki cmandèt les crimes, i sont bén moussîs, il ont des apårtumints a l' etrindjî, i sont elagants, i n' si catchèt nén mins purade i magnèt dins les bons restorants et on les voets dins les gazetes foirt beas et bén moussîs dins leus fiesses, dj' ô bén ki, s' apinse k' on dit, c' est des "djins bén", et sacwants sont minme des goviernants, diputés, senateus, sicretaires d' Estat, ritches tchîfs d' eterprijhe, tchîfs di police, djenerås.

Est çki nos djhans ki l' politike ni sieve a rén? Neni, çou k' nos vlans dire c' est ki CISSE politike la n' sieve a rén. Et ele ni sieve a rén pask' ele ni s' ocupe nén do peupe, nel schoûte nén, seulmint s' aprepyî ene miete do peupe tins des vôtaedjes, et i n' cwerèt ddja pus après les vôtes, les ploncaedjes po vey ki va wangnî sufixhèt ddja. Ey adon c' est rén k' des promesse k' i vont fé tchik et tchak, et poy, bén alez revoye et on les voet pus, pus ki cwand on voet åzès noveles k' il ont ddja hapé bråmint des cwårs et k' on va rén leu fé paski l' lwè, ki ces minmes politkîs la ont fwait, les protedje.

Paski ça c' est èn ôte problinme, et c' est kel Constitucion est ddja tote tchaspougneye et candjeye. Ci n' est ddja pus l' cene k' aveut les droets et les libertés do peupe travayeu, mins asteure c' est po les droets et les libertés des neyoliberalisses por zels aveur leus wangnes. Et les djudjes sont la po siervi ces neyoliberalisses la, pask' i lzî dnèt todi råjhon, et po les cis ki n' sont nén ritches bén i n' ont por zels k' les indjustices, les prijhons et les çmintires.

Bon, mins minme avou tot ç' disbrôlaedje ki les neyoliberalisses fijhèt, i gn a des mecsikins et mecsikinnes ki s' organizèt et ki fjhèt des lûtes di rezistance.

Et insi nos aprindans k' i gn a des indidjinnes, ki leus teres sont lon erî did ci dins l' Tchiapas, et k' i fjhèt leu otonomeye et disfinde leu culteure et loukî al tere, ås bwès, a l' aiwe.

Et i gn a des travayeus al campagne, dj' ô bén des payizans, ki s' organizèt et ki fjhèt des rotaedjes et des mobilijhaedjes po rclamer des credits et des aidants pol campagne.

Et i gn a des travayeus des veyes ki n' si leyèt nén rsaetchî leus droets ou k' on privatijhe leus ovraedjes, et ki protestèt et manifester po nén k' on lzî rsaetche li pô k' il ont et po nén k' on rsaetche å payis çou k' est da sinne di droet, come l' electricité, li petrole, li securité sociåle, l' acsegnmint.

Et i gn a des studiants ki n' leyèt nén k' on privatijhe l' acsegnmint et ki lûtèt po k' i soeye gratwit et populaire et syintifike, dj' ô bén k' on fwaixhe nén payî, ki tertos polexhe aprinde, et ki les scoles n' acsegnexhe nén des biestreyes.

Et i gn a des femes ki n' si leyèt nén traitî come des wårniteures ou s' fé umilyî et dismesprijhî djusse paski c' est des femes, ey ele s' organizèt et lûter pol respet k' ele meritèt come femes k' ele sont.

Et i gn a des djonnes ki n' acceptèt nén di s' fé abruti avou des droukes ou d' esse porshuvous po leus manires d' esse, et ki divnèt consyints avou leu muzike et leu culteure, leu rebelin dabôrd.

Et i gn a des omosecsuels, lesbyinnes, transecsuels et bråmints des môdes, ki n' si conformèt nén di s' leyî moker, et dismesprijhî, ey esse måtraitî, et minme touwer pask' i vikèt a leu môde k' est diferin, et k' on les traite di nén normås ou d' delincants; et i s' organizèt po disfinde leu droet al diferince.

Et i gn a des priyesses et des bounes sours et les cis k' on lome des seculîs, ki n' sont nén avou les ritches nerén rezignés dins l' priyire, mins ki s' organizèt po-z esse avou les lûtes do peupe.

Et i gn a les cos k' on lome lûteus sociås, ki c' est des omes et des femes ki tote leu vikereye il n' ont fwait k' lûter pol peupe espweté, et c' est les minmes k' ont pårticipé dins les grandès greves ey accions ovrires, dins les grands mobilijhaedjes di citweyins, dins les grands movmints d' payizans, et k' ont sofrou les grandès repressions, et ki, minme s' end a ki sont ddja d' ådje, i continouwèt sins s' rinde, et vo les la ki vont d' on costé a l' ôte cwerant après l' lûte, cwerant après l' organizaedje, cwerant après l' djustice, et il fjhèt des organizåcions d' hintche, des organizåcions nén govienmintåles, des organizåcions di droets del djin, des organizåcions di disfinse des prijhnîs politikes et po fé aparexhe les disparexhous, des eplaidaedjes di hintche, des organizåcions di professeus et di studiants, dj' ô bén del lûte sociåle, et minme disk' a des organizåcions politico-militåres, et i n' dimorèt nén coets et i savèt bråmint paski bråmint il ont veyou et veyou et viké tot lûtant.

Et c' est insi come å pus sovint nozôtes nos voeyans ki dins nosse payis, ki s' lome li Mecsike, i gn a bråmint des djisn ki n' si leyèt nén fé, ki n' si rindèt nén, ki n' si vindèt nén. Dj' ô bén k' c' est des djins dignes. Et çoula nos fwait esse foirt binåjhes et contins pask' avou totes ce djins bén ça n' va nén esse si åjhey po les neyoliberalisses wangnî et motoit bén k' oyi on pôreut schaper noss Patreye et l' mete a houte des scrotaedjes et des distrujhaedjes k' on lyi fwait. Et nos pinsans ki nos sohaitréns ki nosse "nozôtes" poye rascovri totes ces rebelions la...

(A shure...)

Des montinnes do sudess mecsikin.

Comité clandestin revolucionåre indidjinne-comandance djeneråle di l' årmêye zapatisse di liberåcion nåcionåle.

Mecsike, e shijhinme moes d' l' anêye 2005.
Rivni al copete
Vey li profil di l' uzeu Evoyî on messaedje privé Evoyî èn emile Viziter l' waibe di l' uzeu Jabber
Mostrer les messaedjes des dierin(ne)s:   
Sicrire on novea sudjet   Responde å sudjet    Djivêye des foroms di Berdelaedjes -> Berdelaedjes Totes les eures sont a GMT + 2 eures
Potchî al pådje Di dvant  1, 2, 3  Shuvant
Pådje 2 so 3

 
Potchî a:  
Vos n' poloz nén enonder des noveas sudjets dins ç' forom ci
Vos n' poloz nén responde a des sudjets k' i gn a dins ç' forom ci
Vos n' poloz nén candjî vos messaedjes dins ç' forom ci
Vos n' poloz nén disfacer vos messaedjes dins ç' forom ci
Vos n' poloz nén vôter dins les ploncaedjes di ç' forom ci


Powered by phpBB © 2001 phpBB Group